არქიტექტურული ტერმინები

1. აბაკუსი (აბაკა)

კაპიტელის ზედა, ოთხკუთხა ფილა, რომელიც სვეტსა და არქიტრავს შორის არის მოთავსებული. განსაკუთრებით დორიულ ორდერშია გავრცელებული.

2. აკვედუკი

წყალმომარაგების სისტემა, რომელიც თაღებითა და მილებით ქმნის გრძელ, დახრილ გადასასვლელს წყლის გადასატანად. ძველ რომაელები აკვედუკებით ქალაქებს სუფთა წყალით ამარაგებდნენ.

3. აკანთუსი (აკანთის ფოთოლი)

დეკორატიული მოტივი, რომელიც ხშირად გვხვდება კორინთული კაპიტელებისა და ფრიზების დეკორაციაში. მისი ფორმა აკანთის მცენარის ფოთოლს ჰგავს.

4. ანტაბლემენტი

ორდერის ზედა ნაწილი, რომელიც არქიტრავს, ფრიზსა და კარნიზს მოიცავს. ეს სტრუქტურა სვეტებსა და სახურავს შორის არის განლაგებული.

5. არკა (თაღი)

მრუდე კონსტრუქციული ელემენტი, რომელიც ორ საყრდენს შორის არის გადაყვანილი და დატვირთვას ქვემოთა მხარეს ნაწილდება.

6. არკატურა

მწკრივად განლაგებული დეკორატიული თაღები, რომლებიც ხშირად კედლებზე ან ფანჯრების გარშემოა გამოყენებული.

7. არქიტრავი

სვეტებზე დაყრდნობილი ჰორიზონტალური სხივი, რომელიც ორდერის ქვედა ნაწილს წარმოადგენს.

8. ბალუსტრადი

მცირე სვეტების (ბალუსტრების) მწკრივი, რომელიც ხელსაყრელს ან ფასადის დეკორაციას ქმნის.

9. ბელვედერი

“ლამაზი ხედი” (იტალიურიდან) – შენობის ზედა ნაწილში მდებარე ღია აივანი ან გალერეა, რომელიც პანორამულ ხედს გვთავაზობს.

10. ბელკასტი

შენობის გარე კედელში ჩაწერილი დეკორატიული ან სტრუქტურული ელემენტი, რომელიც ხშირად ფანჯრების ან კარების გარშემოა განლაგებული.

11. ვერანდა

ღია ან დახურული გალერეა, რომელიც შენობის გარეთა მხარეს არის მიშენებული და ხშირად სვეტებითაა მხარდაჭერილი.

12. გუმბათი

ნახევარსფეროსებრი ან წაგრძელებული გადახურვა, რომელიც ხშირად ტაძრებსა და მონუმენტურ შენობებზე გვხვდება.

13. ზიქურატი

ძველმესოპოტამიური საფეხურებიანი კოშკი, რომელიც რელიგიური რიტუალებისთვის გამოიყენებოდა.

14. თაღი

იხილეთ არკა.

15. კასემენტი

ფანჯრის ჩარჩოს ვერტიკალური ნაწილი, რომელიც ფრთების მოძრაობას უზრუნველყოფს.

16. კოლონა

შენობის საყრდენი ელემენტი, ჩვეულებრივ ცილინდრული ფორმის.

17. მანსარდის სახურავი

საფრანგეთში გავრცელებული სახურავის ტიპი, რომელსაც ორმაგი დახრილობა აქვს: ზედა ნაწილი უფრო ბრტყელია, ქვედა – ციცაბო.

18. პალადიანი

ანდრეა პალადიოს სტილი, რომელიც კლასიკური რომაული და ბერძნული არქიტექტურის ელემენტებს აერთიანებს. ხასიათდება სიმეტრიით და პროპორციებით.

19. პილასტრი

ბრტყელი, სვეტის მსგავსი ელემენტი, რომელიც კედელშია ჩაწერილი და დეკორატიულ ან სტრუქტურულ ფუნქციას ასრულებს.

20. საფუძველი (ბაზისი)

სვეტის ან კედლის ქვედა, გაფართოებული ნაწილი, რომელიც დატვირთვას უფრო ფართო ზედაპირზე ნაწილდება.

21. საყრდენი (კონტრფორსი)

კედლის გარეთა მხარეს მიშენებული სტრუქტურა, რომელიც ვერტიკალურ დატვირთვას უკეთ ეწევა. გოთიკურ არქიტექტურაში ხშირია.

22. სამერცხლული

სხვენში გამოყენებული ღიობის ელემენტი, რომელიც ბუნებრივ განათებას უზრუნველყოფს.

23. ტერასა

საზაფხულო სივრცე გადახურვის გარეშე, რომელიც შენობასთან არის მიმდებარე.

24. ფასადი

შენობის გარე სიბრტყე, რომელიც ხშირად არქიტექტურულად არის დამუშავებული.

25. ფრონტონი

ფასადის სამკუთხა დასრულება, რომელიც ჩვეულებრივ პედიმენტსა და ფრიზს აფართოებს.

26. წერტილოვანი და ლენტური საძირკველი

საძირკვლის ორი ძირითადი ტიპი: წერტილოვანი – ცალკეული საყრდენების სახით, ლენტური – უწყვეტი ზოლის სახით.